Maurice Swirc

De reactie van korpschef Wiarda van politie Haaglanden op het artikel ‘Demonstratierecht in de knel’. Zie: http://swirc.wordpress.com/2001/10/19/demonstratierecht-in-de-knel/

Bent u op de hoogte van de wijze waarop demonstraties geregeld worden, zoals dat wordt geschetst door uw hoofd operationele zaken Van Baarle?

Ik distantieer mij volstrekt van de context waarin u de uitspraken van de heer Van Baarle weergeeft in uw artikel. Zoals u dat weergeeft ten opzichte van de teksten ervoor en erachter, al dan niet ontleend aan anderen, geeft volstrekt niet mijn beleid weer. Er wordt met de aanmelder overleg gepleegd over het hoe en wat. Sommige dingen kunnen niet. Sommige dingen zijn in een bepaalde situatie ongewenst, omdat de kans groot is dat er iets verkeerd gaat. Dan wordt daarover gesproken. Soms wordt er langdurig en herhaaldelijk over gesproken. Het komt hoogst zelden voor dat er geen situatie wordt gecreëerd waarin de organisatoren op een voor hun acceptabele wijze uiting kunnen geven aan hun opvattingen. Dat is het beleid en dat is ook de praktijk.

Spreekt Van Baarle niet de waarheid wanneer hij stelt dat bij demonstraties door de politie vooraf in voorwaarden wordt vastgelegd welke teksten op spandoeken mogen staan?

U hebt hem niet begrepen. We zéggen het van tevoren. Natuurlijk komt dat niet in voorwaarden want er zijn geen voorwaarden. Er is namelijk niet een vergunning waaraan voorwaarden worden verbonden. Men meldt het aan. De burgemeester kan regels stellen over wat er wel en niet kan. Op dat punt komen we niet zo vaak omdat zonodig uitvoerig vooroverleg plaats vindt. De politie en de burgemeester hoeven niet als regel op te leggen dat men zich aan het strafrecht moet houden. Dat is een volstrekt overbodige clausule.  

Van Baarle spreekt dus niet de waarheid?

Dat is uw conclusie. Die laat ik voor uw rekening.

Van Baarle zegt dat hij vertegenwoordigers van extreem rechts ‘afschuwelijke mensen’ vindt en dat hij het hen ‘uitermate lastig zou maken als tot afspraken moet worden gekomen’. Wat vindt u daarvan?

Het is buitengewoon onprofessioneel van de heer Van Baarle om die persoonlijke gevoelens aan u mee te delen.

Verschillende juristen vinden de WOM on-duidelijk en pleiten voor wijziging van deze wet. Zo zou meer duidelijkheid ontstaan over de bevoegdheden van de politie. Acht u een dergelijke wijziging wenselijk?

Als de discussie van de geleerden de politiek hiertoe aanleiding geeft, zal dat wel gebeuren. En als dat hiertoe geen aanleiding geeft, zal dat wel niet gebeuren. Ik meng mij niet in het open-bare debat daarover. Ik heb daar ook geen behoefte aan.

U heeft geen behoefte aan een discussie?

Ik heb er geen behoefte aan om mij in het debat te mengen. Dat is het punt. Het stel-sel van de grondwet, WOM en de Haagse APV is glashelder. Als men dat anders wil regelen, mag dat. Dan voeren wij dat uit. De werkelijkheid is dat mensen meningen uiten, actie voeren en demonstreren. Er is onze samenleving alles aan ge-legen om te zorgen dat de een dat kan doen zonder dat dit de ander teveel bezwaart. Dat zal altijd het spannings-veld zijn waarin wij als politie opere-ren.

Wat vindt u ervan dat de heer Schilder, universitair hoofddocent staats- en bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, stelt dat de praktijk van politie Haaglanden in strijd is met de grondwet?

Dat vind ik een verkeerde uitlating omdat het volstrekt in strijd is met de feiten.Een van uw eigen agenten sprak van ‘het ontbreken van een vergunning’ in verband met een demonstratie tijdens de klimaatconferentie. Dat staat zelfs opgetekend in een proces verbaal.Dat is een verspreking.

Maakt u zich er zorgen over of bij demonstranten de indruk ontstaat dat een vergunning nodig is voor een demonstratie?

Nee hoor. Daar maken wij ons helemaal geen zorgen over. Wij kennen de wet. Wij kennen de bedoelingen van de wetgever. Wij kennen het beleid van de burgemeester en het gemeentebestuur van Den Haag. Wij streven er oprecht naar om het grondrecht van meningsuiting op een goede manier te bewerkstelligen.Mensen willen opvattingen, gevoelens en emoties uiten. En die worden ook geuit. Wij garanderen dat die worden geuit. Maar anderen mogen er niet teveel door worden bezwaard. Dat is de bedoeling van de wetgever. En dat voeren wij correct uit. Er is geen probleem. Er is een discussie die aan de werkelijkheid voorbijgaat. Voer die discussie gerust, maar laat ons vooral ons werk doen.

Maar moet er niet iets veranderen bij de Haagse politie, wanneer zowel wetenschappers als de Haagse politierechter stellen dat sprake is van een verkapt vergunningstelsel?

Voor ons hoeft dat niet. Men moet kijken hoe de regeling feitelijk in elkaar zit, bedoeld is en wordt uitgevoerd. In een stad als deze waarin zoveel wordt gedemonstreerd, moet je natuurlijk wel durven spreken over zaken. Zo zorg je ervoor dat de uiting van de een de ander niet teveel bezwaart.

Verschenen in Binnenlands Bestuur op 19 oktober 2001