Maurice Swirc

‘Mevrouw Gerdingh beschouwt deze kippen als haar kinderen. Wie aan haar kippen komt, komt aan haar. Ze vecht tot het uiterste voor ze’, vertelt Robert Spek van de gemeente Baarn.

Buurman Marc van Ravels – woonachtig in een Baarnse villawijk – spande een procedure bij de Raad van State aan tegen de gemeente, omdat die weigert in te grijpen inzake de overlast die de ongeveer honderd kippen van Gerdingh zouden veroorzaken. De Raad van State bepaalde op 29 januari dat – in tegenstelling tot wat de gemeente stelt – er wel degelijk sprake is van een illegale situatie. Gerdingh heeft een milieuvergunning nodig voor het houden van haar kippen. Volgens Van Ravels zorgen de kippen – en vooral de kraaiende hanen – voor ernstige geluidsoverlast. Daarnaast klaagt hij over muizen en ratten die afkomen op het kippenvoer.

Hij verzocht de gemeente in 2001 om handhavend op te treden tegen zijn buurvrouw, omdat zij niet beschikt over een milieuvergunning krachtens de Wet milieubeheer. In een milieuvergunning staan voorschriften ter voorkoming van overmatige overlast in de omgeving. Tot op heden stelde de gemeente zich op het standpunt dat Gerdingh uitsluitend hobbymatig kippen houdt, terwijl de Wet milieubeheer alleen toeziet op bedrijfsmatige activiteiten.

De Raad van State geeft aan dat nergens uit blijkt dat hier sprake is van een bedrijfsmatige activiteit. Echter, uit het aantal gehouden kippen en de wijze waarop de kippen worden gehuisvest – in twee hokken met een aparte ziekenboeg voor zieke kippen – blijkt dat sprake is van ‘een zekere continuïteit van de verrichte activiteiten’. Daarom oordeelt de Raad van State dat sprake is van ‘een bedrijvigheid in een omvang alsof zij bedrijfsmatig is en derhalve een inrichting is in de zin van de Wet milieubeheer, waarvoor een milieuvergunning nodig is’. Gerdingh verwijst naar de Meststoffenwetgeving die een maximum van 250 kippen noemt, maar die is volgens de Raad van State hier niet relevant. De gemeente heeft haar stellingen ondeugdelijk gemotiveerd, concludeert de Raad van State. Spek: ‘Meneer Van Ravels verzocht de gemeente inmiddels om handhavend op te treden tegen mevrouw Gerdingh. Dat verzoek gaan wij weigeren. Ik zal het college adviseren om haar de gelegenheid te geven om het aantal kippen terug te brengen. Als ze dat niet wil, zullen we haar verzoeken om een milieuvergunning aan te vragen.’ Van Ravels: ‘Het werkelijke probleem is dat er in de APV van Baarn geen overlast-artikel staat. Zo’n artikel is natuurlijk de aangewezen weg om een zaak als deze op te lossen. Niet via de ingewikkelde constructie van een milieuvergunning.’ Spek: ‘Dat artikel schrapten we een paar jaar geleden, omdat mensen het gebruikten om burenruzies op te lossen. Dat is niet de bedoeling. Hier is overigens ook gewoon sprake van een burenruzie. Meneer Van Ravels is de enige uit de buurt die klaagt.’

Van Ravels: ‘Het is een schande dat een ambtenaar zoiets durft te stellen. Andere klagende buurtbewoners kregen begin jaren negentig al gelijk van de Raad van State, maar hebben inmiddels de hoop opgegeven dat de gemeente werkelijk ingrijpt.’ Van Ravels verwijt de gemeente ‘bestuurlijke slapte’ en verwijst daarbij ook naar het feit dat de gemeente zes maanden geleden door de Raad van State werd teruggefloten vanwege een apathische houding tegenover een man die meer dan 120 duiven hield. Spek: ‘Ik ben bang dat we hoe dan ook snel weer bij de Raad van State staan. Mevrouw Gerdingh zal weigeren het aantal kippen flink te verminderen en meneer Van Ravels zal bezwaar maken tegen een eventuele milieuvergunning. Deze kwestie kost me voorlopig nog veel tijd.’

Verschenen als juridische column in Binnenlands Bestuur op 14 februari 2003.