Maurice Swirc

De gemeente Voorst weigert al jaren een geheim rapport over de handelswijze van een ambtenaar openbaar te maken.De Raad van State oordeelde onlangs dat dit op onterechte gronden gebeurt. Dat betekent echter niet automatisch dat het rapport volledig openbaar wordt.

In 2001 wil het echtpaar Busser een landbouwschuur verkopen aan een kennis die er een woonhuis van wil maken. De gemeente laat echter weten dat een woonbestemming voor het perceel er niet in zit vanwege strijdigheid met het bestemmingsplan. De verbazing is groot als kort erna een gemeenteambtenaar van de afdeling Vrom wél een vergunning krijgt voor de verbouwing. Volgens het echtpaar is sprake van corruptie. Ze willen schadevergoeding vanwege de te lage prijs die de ambtenaar hen betaalde voor de schuur. Daarop laat de gemeente een extern bureau een onderzoek doen naar de handelswijze van de ambtenaar en zijn afdeling. Begin 2002 staat in het onderzoeksrapport dat de ambtenaar niet onrechtmatig heeft gehandeld. Daarmee is het voor de gemeente een afgedane zaak.

Het echtpaar ziet dat anders en eist krachtens de WOB openbaarmaking van het rapport. B en W weigeren dat omdat geen sprake zou zijn van een bestuurlijke aangelegenheid in de zin van de WOB. Het gaat slechts om een arbeidsrechtelijke kwestie. De zaak komt terecht bij de Zutphense rechter, die evenmin inzage krijgt in het rapport. Op basis van de wel beschikbare informatie beslist de rechter dat de weigering van de gemeente in strijd is met de WOB en dat de gemeente een nieuw besluit moet nemen. Nu gaan B en W in beroep bij de Raad van State. Die krijgt wel inzage in het rapport en ook de staatsraden concluderen dat sprake is van een bestuurlijke aangelegenheid. Zo stelt het onderzoek onder meer vast of de integriteit van de openbare dienst is geschaad. Verder behelst het rapport aanbevelingen voor de toekomst. De staatsraden bevestigen de uitspraak van de rechtbank.

Daarmee lijkt het pleit beslecht in het voordeel van het echtpaar, maar dat is niet het geval. Doordat de staatraden slechts de uitspraak van de rechtbank bevestigen, is de gemeente alleen verplicht een nieuw besluit te nemen. De gemeente kan hierdoor zelf bepalen welke passages uit het rapport ze vrijgeeft. Volgens gemeentewoordvoerder Bart van Berkel bestaat inderdaad gerede kans dat delen van het rapport geheim blijven. ‘Daarbij kan je bijvoorbeeld denken aan de interviews met de betreffende ambtenaar.’

‘Bij een dergelijke beslissing zullen we opnieuw bezwaar maken’, zegt Hugo van Steijn, de advocaat van het echtpaar. ‘Het lijkt mij volledig in strijd met de uitspraken van de rechtbank en de Raad van State. Daarin staat simpelweg dat het rapport onder WOB valt.’ WOB-deskundige Roger Vleugels: ‘Ik vind het nogal onzorgvuldig van de staatsraden om gewoon naar de rechtbank terug te verwijzen. Zo hebben ze bewust veel ruimte open gelaten voor de gemeente. Dat doen bestuursrechters vaak. De advocaat had de rechter dan ook moeten vragen om zelf te voorzien in deze zaak en bij gegrondverklaring van het hoger beroep een concrete termijn te noemen voor het verschaffen van het rapport. Nu ligt het initiatief volledig bij de gemeente.’ B en W van Voorst nemen naar verwachting eind augustus een nieuw besluit.

Verschenen als juridische column in Binnnelands Bestuur op 20 augutsus 2004.