Maurice Swirc

Tot voor kort leek het mooie verhaal over windenergie voor politici een aantrekkelijk manier om een wit voetje te halen bij burgers.De afgelopen jaren pompte de overheid honderden miljoenen middels subsidies in windturbineparken. Het beoogde witte voetje ontaardde echter in rode hoofden van burgers die geen overlastgevende turbines in hun achtertuin wensen. Kritische geluiden over de rentabiliteit van windenergie worden steeds luider. Minister Brinkhorst van Economische Zaken draait de subsidiekraan voor windenergie langzaam dicht. 

In het Zeeuwse Terneuzen lopen de gemoederen hoog op rondom de komst van wat een van de grootste windmolenparken van Nederland moet worden. Het bord in de Koegorspolder met daarop de aankondiging van het turbinepark, werd onlangs deels in stukken gehakt. De Stichting ‘Houdt Woonomgeving Koegorspolder Leefbaar’ had net via haar advocaat de provincie Zeeland verzocht om de betreffende firma WinWind te dwingen om het bord te verwijderen. ‘Dat is nu dus niet meer nodig’, reageert voorzitter Hans Jongepier laconiek in de Provinciale Zeeuwse Courant. Hij ontkent iedere betrokkenheid bij de vernieling. ‘Wij proberen ons doel te bereiken via de politiek en de bestuursrechter.’ Jongepier vindt het ‘voorbarig’ om een dergelijk bord te plaatsen terwijl er nog juridische procedures lopen.

De Stichting Koegorspolder Leefbaar verzocht de Raad van State eerder om de milieuvergunning voor 22 windturbines buiten werking te stellen. De boze burgers vrezen onder meer geluidsoverlast van de draaiende wieken en ‘visuele hinder’. De Raad van State verwacht dat het windmolenpark gewoon zal voldoen aan alle landelijke milieuvoorschriften en verwierp in mei het schorsingsverzoek van de burgerclub. Naast de bodemprocedure in deze zaak begon de stichting onlangs ook een procedure tegen de aanlegvergunning. Volgens directeur Hutting van WinWind is er geen schijn van kans dat stichting deze procedure wint. Daarom dreigt hij met een schadeclaim tegen de stichting wegens vertragingsschade. Eerder bood Hutting de club 700.000 euro als die afzag van verdere procedures – de burgers verkozen echter voor vervolg van de strijd.

Jim Mollet van het Nationaal Kritisch Platform Windenergie geeft aan dat het aantal georganiseerde burgerprotesten flink is toegenomen – vooral het laatste jaar. Aan het Kritisch Platform zijn inmiddels vijftig burgerclubs verbonden. ‘Burgers zijn echt niet onder alle omstandigheden tegen windturbines, maar willen er wel van worden overtuigd dat de windturbine bij hun in de buurt echt iets oplevert.’ Intussen betwijfelen criticasters als emeritus hoogleraar geografie prof. Lukkes of windenergie wel de door politici beloofde substantiële bijdrage kan leveren aan de oplossing van het energieprobleem. In het Financieele Dagblad noemt Lukkes windenergie een ‘financiële molensteen’ voor de overheid.

In mei werd de toekenning van nieuwe subsidies voor de aanleg van windparken op zee met onmiddellijke ingang stopgezet. Minister Brinkhorst noemde als reden dat de uitgaven voor gesubsidieerde elektriciteit veel sneller stijgen dan voorzien. Verder besloot de minister vorige week om de subsidiebijdrage aan de renovatie van windmolens op het land te verlagen. ‘Dat zal zeker tot gevolg hebben dat windturbines verdwijnen’, aldus Jim Mollet. ‘Het is een veeg teken dat de windenergie-lobby naar aanleiding van de subsidiewijzigingen opeens sprak over “de onbetrouwbare overheid” aldus Mollet. ‘Het lijkt er op dat er langzaam een bries van realiteitszin door de ramen van Economische Zaken waait.’

Verschenen als juridische column in Binnenlands Bestuur op 24 juni 2005.