Maurice Swirc

Hoe erg is het om te surfen naar pornosites tijdens werktijd? Een paar jaar geleden vonden rechters het al snel reden voor ontslag.

Tegenwoordig zijn ze een stuk milder en dwingen zij werkgevers – ook de overheid – tot meer mededogen jegens pornosurfende werknemers. Zowel de civiele als de bestuursrechter is strenger wanneer een seksbestand wordt gemaild naar een derde, maar ook dan kunnen verzachtende omstandigheden ervoor zorgen dat ontslag als strafmaatregel een stap een te ver is.Rob Oudkerk kreeg twee jaar geleden binnenskamers een officiële berisping van de Amsterdamse burgermeester Cohen toen hij thuis pornosites bezocht op een gemeentecomputer. Zijn partij dwong hem pas te vertrekken als wethouder toen zijn bezoek aan een tippelzone in de openbaarheid kwam. Rechters mogen coulanter zijn geworden als het om het bekijken van pornosites gaat, strenger zijn ze geworden wanneer sprake is van seksuele intimidatie door ongevraagde verzending van seksueel getinte boodschappen per email of sms. Ook dan echter kunnen verzachtende omstandigheden voorkomen dat iemand mag worden ontslagen, zo blijkt uit een recente uitspraak van de bestuursrechter in Arnhem. D. is al sinds 1979 agent bij de politie. De leiding van politiekorps Gelderland-Midden maakt hem in november 2003 duidelijk dat privé-bellen en slapen tijdens werktijd onaanvaardbaar is. In de weken erna wordt de centrale meldkamer – waar D. werkt – afgeluisterd. Er volgt een disciplinair onderzoek. Ook de computer van D. wordt onderzocht, nadat hij een email stuurt aan een collega met als bijlage een powerpoint presentatie getiteld ’stretching girls’. Aan twee vrouwelijke collega’s stuurt hij een sms-bericht met ogenschijnlijk willekeurige tekens. Bij het omdraaien van het toestel staat er ‘Help mij, ik ben helemaal geil geworden.’ Uit het onderzoek blijkt verder dat D. zoveel privé belt, dat de meldkamer minder goed bereikbaar is. Verder bulkt zijn computer zo van de porno-bestanden dat het hele computernetwerk van de politie wordt vertraagd. De politieman wordt in juli 2004 ‘wegens plichtsverzuim’ gestraft met onvoorwaardelijk ontslag. Hij krijgt geen geld mee en heeft ook geen recht op WW. De agent stapt naar de rechter. Hij weerspreekt de beschuldigingen niet, maar vindt de straf te zwaar vanwege verzachtende omstandigheden. D. heeft namelijk privé-problemen door een echtscheiding, wat invloed heeft op zijn psychische gesteldheid. 

De bestuursrechter stelt allereerst vast dat het onderzoek op de computer van D. in strijd met interne privacyregels plaatsvond, waardoor hij de gevonden bestanden niet meeweegt in zijn oordeel. Echter, ook de overgebleven vergrijpen bij elkaar opgeteld, rechtvaardigen niet een onvoorwaardelijk ontslag, oordeelt de rechter. De privé-omstandigheden vormen inderdaad een verzachtende omstandigheid. Opvallend is dat de rechter in dat kader ook wijst op ‘een zekere bedrijfscultuur, waarbinnen ook anderen zich aan dergelijke gedragingen hebben schuldig gemaakt’. 

Volgens de rechter is voorwaardelijk ontslag wel op zijn plaats. Dat houdt in dat de agent niet wordt ontslagen als hij een proeftijd goed doorkomt. Politiewoordvoerder Herman de Haas meldt dat het politiekorps Gelderland-Midden momenteel nadenkt of het in beroep gaat tegen deze uitspraak. Zolang de beroepstermijn nog loopt en dat is tot eind oktober – wil het politiekorps niets zeggen over deze zaak. Ook over de opvallende uitlatingen van de rechter over de bedrijfscultuur bij de politie weigert het korps ieder commentaar.

Verschenen als juridische column in Binnenlands Bestuur op 7 oktober 2005.