Maurice Swirc

Door gebruik van een nieuw computertaal kunnen ondernemers straks met een druk op de knop financiële en administratieve gegevens aanleveren bij overheidsdiensten.  

ICT kan de administratieve lastendruk voor ondernemers met honderden miljoenen euro´s terugbrengen. Daar moet het  Nederlandse Taxonomie Project – een samenwerkingsverband van de ministeries van Justitie en Financiën – voor zorgen. Voor dit idee won het Taxonomie-project onlangs de ‘ Nationale Innovatieprijs voor projecten in de publieke sector’.

Mariette Lokin (1965) is de gedelegeerd opdrachtgever van Taxonomie bij het ministerie van Justitie. Zij schat de lastenverlichting voor ondernemers door Taxonomie in 2007 op 350 miljoen euro per jaar. Deze kan oplopen tot bijna 900 miljoen euro. Het draait bij Taxonomie allemaal om het XBRL, een soort computertaal, legt Lokin uit. Daarmee kunnen computers straks zelf de juiste gegevens voor de Belastingdienst, de kamers van koophandel en het Centraal Bureau voor Statistiek selecteren en aanleveren. Nu moet een bedrijf deze financiële gegevens zelf opzoeken en apart opsturen voor elke jaarrekening, belastingaangifte of een economische statistiek.

Het Taxonomie-project is onderdeel van de administratieve lastenverlichtingsoperatie voor bedrijven van het kabinet. Ieder ministerie moet zorgen voor een eigen lastenverlichting van 25 procent. Lokin: ‘Bij het ministerie van Justitie valt de grootste winst te behalen op het terrein van het jaarrekeningrecht. Gezamenlijk besteden de ongeveer 600.000 ondernemers in Nederland  jaarlijks ongeveer 1.5 miljard euro aan hun jaarrekening. Het gaat met name om de kosten voor het inhuren van boekhouders en accountants.’  ‘Eigenlijk hebben we met de XBRL-taxonomie een soort woordenboek ontwikkeld’ vervolgt Lokin. ‘De 200.000 begrippen die overheidsdiensten oorspronkelijk hanteren, hebben we in de loop der tijd terug gebracht naar 4500.’ Als voorbeeld noemt Lokin de term ´huisvestingskosten’. ‘Daarvoor bestaan verschillende begrippen, terwijl het steeds om dezelfde gegevens gaat. Doordat dergelijke gegevens op elkaar zijn afgestemd, wordt het woordenboek steeds dunner.’  

Vanuit het bedrijfsleven klinken intussen naast lofuitingen ook sceptische geluiden over Taxonomie en XBRL. Zo noemde Jurgen Warmerdam, secretaris fiscale zaken van MKB-Nederland, onlangs in vakblad De Accountant de bewijzen voor de voorgespiegelde lastenverlichting ‘flinterdun’. ‘Mijn indruk is dan ook dat XBRL vast wel interessant kan zijn, maar niet nu en niet voor mij,’ aldus Warmerdam. Paul Snijders, directeur van XBRL-software leverancier Symansys bleek nog sceptischer in het tijdschrift Banking & Finance. Volgens hem betekent de invoering van XBRL voor kleine ondernemingen ‘het tegenovergestelde’ van administratieve lastenverlaging. Lokin is het oneens met die kritiek: ‘We maken ons er sterk voor dat de omzetting naar XBRL ondernemers niets extra kost. De nieuwe release van het relevante softwarepakket mag door XBRL niet duurder worden. Door softwareleveranciers nauw te betrekken bij de implementatie kunnen we dat ook bewerkstelligen.’

Tot verrassing van Lokin tonen ook beursgenoteerde bedrijven zoals Shell en enkele banken grote interesse voor het Taxonomie-project. ‘Het blijkt ook hen grote efficiëncy voordelen op te leveren.’ Dat heeft alles te maken met de verschillen in rapportage-eisen voor jaarrekeningen in de Verenigde Staten en in Nederland, legt Lokin uit. Met XBRL kunnen deze bedrijven in beide landen rapporteren aan de hand van dezelfde gegevens. Dat bespaart kosten. Het is de bedoeling dat de Belastingdienst voorjaar 2007 de nieuwe infrastructuur voor gebruik van XBRL gereed heeft. De Kamers van Koophandel en het CBS streven er naar om eind dit jaar klaar te zijn. Lokin is er van overtuigd dat dit ook gaat lukken. ‘In mei tekenen we daarover een convenant met alle betrokken partijen. We maken daarin ook afspraken met softwarebedrijven en accountants over de implementatie. Het is een contract dat harde verplichtingen schept.’

Lokin vertelt dat ze de kennis en ervaring die ze door het Taxonomie-project opdoet, direct kan gebruiken in haar functie als coördinator wetgevingstoetsing bij het ministerie van Justitie. ‘Door Taxonomie zorgen we ervoor dat de overheid en de burger dezelfde taal spreken. Ik heb het idee dat dit concept ook bij veel andere wetgeving bruikbaar is om de uitvoering te vergemakkelijken voor zowel burger als overheid. Ik probeer het dan ook uit te dragen bij andere ministeries.’   

Verschenen in PM, vaktijdschrift over politiek en bestuur