Maurice Swirc

 De gematigd ogende André Rouvoet onderhandelt namens de Christenunie voor toetreding tot een kabinet. Hoe gematigd zijn de personen en organisaties achter de Christenunie? 

Anti-abortus actiegroep Schreeuw om Leven (SoL) is een van de christenfundamentalistische organisaties, waar de Christenunie al jaren mee samenwerkt. Deze organisatie houdt regelmatig acties bij abortusklinieken, waar zij vrouwen die naar binnengaan, aanspreken op hun rol als ‘moordenaar’ en folders met foto’s van geaborteerde foetussen in de hand duwen. Daarmee opereert SoL in de traditie van de felle, christenfundamentalistische pro-life beweging in de Verenigde Staten.

‘Met die agressieve vorm van voorlichting, heb ik echt een probleem,’ zegt Yvonne Hazeveld, vice-voorzitter van de Stichting Samenwerkende Abortusklinieken Nederland (StiSAN).  ‘Ze vallen die vrouwen lastig op een zeer kwetsbaar moment in hun leven. Dat vind ik onethisch. Bert Dorenbos, directeur van SoL schrikt er ook niet voor terug om moeders en abortusartsen met nazibeulen te vergelijken.  Op de website van de Christenunie wordt een actiefolder van SoL over abortus lovend besproken met een directe link naar de SoL-website. Christenunie-Kamerlid Tineke Huizinga nam in 2003 de betreffende folder officieel in ontvangst. De Christenunie werkt ook samen met SoL in het Platform Zorg en Politiek over drugshulpverlening, een initiatief van Yvette Lont, raadslid voor de ChristenUnie in stadsdeel Amsterdam-Zuidoost.  

Hazeveld is bezorgd over de mogelijke toetreding van de Christenunie tot een kabinet. En niet zonder reden. Weliswaar gaf Rouvoet tijdens de verkiezingscampagne aan dat het volledig terugdraaien van wetgeving over immateriële zaken niet realistisch is, nu zegt hij dat euthanasie en abortus ‘prioriteit’ hebben bij de onderhandelingen in de formatie. Hazeveld, verwacht dat Rouvoet de abortuspraktijk gaat proberen te wijzigen zonder dat aanpassing van regelgeving nodig is. ‘Zo kan hij pleiten voor invoering van een lijstje met vragen die artsen moeten afvinken voordat ze kunnen stellen dat sprake is van een noodsituatie, waarbij een vrouw geholpen moet worden. Daardoor krijg je situaties waarbij patiënten niet voldoen aan het vinklijstje maar feitelijk wel degelijk in een noodsituatie verkeren. Ik vrees dat abortus dan weer wordt gecriminaliseerd en meer ondergronds gaat.’   

Een vergelijkbare tactiek van de Christenunie verwacht Rob Jonquiere op het terrein van de euthanasie. Als directeur van de Nederlandse Vereniging voor en Vrijwillig Levenseinde heeft hij te maken met Schreeuw om Leven, die ook euthanasie fel bestrijden. ‘De Christenunie zal aandringen op stringentere handhaving van de regels voor euthanasie, bijvoorbeeld middels strengere controles, waardoor je dokters afschrikt om melding te doen. Dan gaat euthanasie weer meer ondergronds,’zegt Jonquiere, die verwacht dat de Christenunie daarbij aansluiting zal zoeken bij het conservatieve blok binnen het CDA ‘dat ook tegen euthanasie is’. 

De Christenunie werkt verder ook samen met de omstreden Amsterdamse Vereniging ‘Tot Heil des Volks’ die zich onder andere toelegt op hulp aan verslaafden.  Onderdeel van deze vereniging is de stichting <i>Different<i>, voorheen de Evangelische Hulp aan Homofielen (EHAH). Deze organisatie probeert via therapeutische gesprekken en groepsbijeenkomsten mensen van hun homoseksualiteit te genezen. Dergelijke behandelingen kunnen ernstige psychische gevolgen hebben, blijkt onder andere uit het verhaal in de Groene Amsterdammer uit 2000. De Christenunie verwijst in een eigen evaluatierapport over de bordeelwet expliciet naar het goede werk van EHAH, dat ook een programma heeft ontwikkeld voor mannen ‘die worstelen met prostitutiebezoek’ of pornografie.  De Christenunie werkt samen met Tot Heil des Volks in het eerder genoemde Christenunieplatform over drugshulpverlening.

Henk Krol, hoofdredacteur van de Gaykrant, is niet verbaasd over deze banden van de Christenunie. ‘Veel zorgerlijker vind ik het dat Maria van der Hoeven (minister van OCW, red.) na Kamervragen over subsidies aan deze club, zich daar niet van distantieerde.’ Toch verwacht Krol niet dat de Christenunie zal proberen het homohuwelijk af te schaffen. Het orthodox-christelijke Reformatorisch Dagblad concludeert in een recent commentaar dat de Christenunie wel ‘kan afdwingen dat de rechtspositie van de ambtenaar die geen homohuwelijken wil sluiten, goed geregeld wordt’. Henk Krol: ‘Ik zou het heel dom van ze vinden als ze dat zouden vastleggen. Het kabinet zou daarvoor direct worden terug gefloten door de Kamer.’ 

Ook Rouvoet zelf komt soms in de problemen door christenfundamentalistische denkbeelden te ondersteunen. Zo verscheen onlangs het boek De volken geroepen, van zendeling Pieter Bos over de zogenaamde  ‘naderende eindtijd’. Rouvoet beveelt het boek op de achterflap aan als ‘verrassend’ en ‘vernieuwend’. Voor ‘eindtijdgelovigen’ is  - op basis van het Bijbelboek Openbaringen – elke gebeurtenis in Israël of Irak een voorteken van een helse eindtijdoorlog. Alleen degenen die in Jezus Christus geloven worden daarbij door God gespaard. Het is ook het wereldbeeld van de Amerikaanse christenfundamentalisten die een belangrijke electorale basis vormen voor George Bush. In het boek blijkt dat Bos weinig op heeft met democratie. ‘Er zijn allerlei andere regeringsmodellen mogelijk waarin God de plaats krijgt die hem toekomt.’  Geconfronteerd hiermee door dagblad Trouw verklaarde Rouvoet recentelijk dat hij ‘een heel globale aanbeveling’ schreef voor het boek. ‘Maar ik kende Bos al langer, en ik vind wat hij zegt interessant,’zegt Rouvoet verder in Trouw.

De Tweede Kamerfractie van de Christenunie kreeg gelegenheid om te reageren op dit artikel, maar gaf aan geen gebruik te willen maken van die mogelijkheid. Ongetwijfeld zal Rouvoet de eindtijdverwachting niet prominent ter tafel brengen als inspiratiebron tijdens de coalitiebesprekingen met CDA en PvdA. Maar dat hij gaat proberen om de praktijk achter de wetgeving over immateriële zaken te beïnvloeden, lijkt hoogstwaarschijnlijk. Dat is hij verplicht aan zijn achterban.

Verschenen in PM, vaktijdschrift over politiek en overheid