Maurice Swirc

Al maanden woedt er een handelsoorlog tussen wodkaproducerende landen. De prangende vraag: mag wodka gemaakt van druiven wel wodka worden genoemd? Een commissie van het Europees Parlement formuleerde onlangs een compromisregeling.

Felle debatten over welk land de bakermat van de wodka is. Ze klonken de afgelopen maanden in de Brusselse vergaderzalen. Volgens de Polen staat het Poolse volk aan de wieg van de drank die bestaat uit bijna pure alcohol. Evenals Scandinavische en Baltische staten beweren de Polen dat alleen wodka die gemaakt is van graan of aardappels wodka mag heten. Met moeite erkennen ze ook suikerbieten als toelaatbare grondstof. Al het andere heeft niets te maken met de drank die vooral in het oosten en noorden van Europa in vele hectoliters wordt gedronken. Die landen vinden dat alleen hun traditionele wodka op het etiket wodka mag vermelden.  

Maar in het westen en zuiden van Europa wordt wodka ook gemaakt van druiven of andere ingrediënten als buffelgras – en die wodka is in de winkel vaak goedkoper. Ook Nederland is een vrij grote producent en exporteur van wodka zoals het vooral in de Verenigde Staten populaire One Vodka. Wereldwijd gaan er miljarden om in de wodka-industrie. Vooral de Polen gaven de afgelopen maanden aan het te beschouwen als een ‘belediging’ dat hun wodka in Europa niet dezelfde bescherming krijgt als de meer westerse whisky. Probleem is echter dat whisky verschillend kan smaken terwijl bij wodka’s – zeker voor de gemiddelde consument – vrijwel geen sprake is van smaakverschil. 

De parlementscommissie voedselveiligheid stelde in februari na maanden van discussies een compromis voor. Dit ‘Schnellhardt compromis’, genoemd naar de rapporteur, stelt voor dat wodka van graan, aardappels en suikerbieten gewoon wodka blijft heten. Al andere varianten gaan ‘wodka gemaakt van …’ heten. Eurocommissaris Fischer Boel van landbouw waarschuwde direct dat deze oplossing juridisch onhoudbaar is en wees daarbij op het feit dat de Amerikanen al hebben gedreigd met een klacht bij de Wereldhandelsorganisatie WTO. Maar de Europese Commissie zegde eerder al toe dat als er in het parlement een compromis gevonden zou worden, zij deze regelgeving zullen aannemen. Het Europese parlement stemt er tijdens de plenaire vergadering in maart over. ‘Dit compromis is het verdedigen waard’, zegt VVD-europarlementariër Jules Maaten. ‘Ik verwacht eerlijk gezegd ook dat het tijdens de vergadering stand zal houden. Bij de emotionele argumenten die de Polen naar voren brengen plaats ik vraagtekens. Hun wodka-industrie probeert op deze manier gewoon een handelsvoordeel te krijgen.’

Dorette Corbey, namens de PvdA in het parlement: ‘Ik vind dit hele wodkadebat treurig.’ Wat haar betreft verdwijnt de wodka-definitie naar een bijlage in de wettekst. Zo komt het Europees Parlement er een volgende keer niet aan te pas als de definitie wordt veranderd. Maaten: ‘Dit debat is inhoudelijk inderdaad ontspoord en is daardoor beland in de categorie “grappige wetgeving”. Toch gaat het hier wel degelijk om belangrijke dingen. Stel je voor dat door Europese regelgeving Heineken bier opeens geen bier meer mag heten. Reken maar dat het in Nederland dan opeens een belangrijk en serieus onderwerp van debat zou worden. Daarom is het goed dat ook over wodka in de openbaarheid een besluit wordt genomen.’

Verschenen in PM Europa, tijdschrift over bestuur en politiek in Europa